Domeinen Samenwerken en Onderhandelen en Welvaart en Groei

 

uit een krant, 2018:

Volgens de Verenigde Staten (VS) dumpt het buitenland staal op de Amerikaanse markt, waardoor de werkgelegenheid in deze sector in de VS onder druk staat. Deze dumping wordt mogelijk gemaakt door de exportsubsidies die buitenlandse overheden aan hun staalproducenten geven. Dumping is een van de oorzaken van het tekort op de lopende rekening van de betalingsbalans van de VS. De VS willen met protectionistische maatregelen proberen dit tekort tegen te gaan én de eigen werkgelegenheid te beschermen.
Met ingang van 1 juni 2018 stellen de VS daarom een importheffing in van 25% op staal uit onder andere de Europese Unie (EU). Een aantal maanden eerder hebben de VS deze heffing al doorgevoerd op staal uit China. Het opleggen van importheffingen door de VS wordt gezien als de start van een wereldwijde handelsoorlog. De buitenlandse handelspartners hebben namelijk plannen voor tegenmaatregelen, waarbij importheffingen geheven zullen worden op specifieke Amerikaanse producten.
1 Leg uit hoe buitenlandse exportsubsidies op staal dumping op de Amerikaanse markt mogelijk maken.

Dumping is het verkopen onder kostprijs.

2 Leg uit hoe de VS door middel van importheffingen op staal een tekort op de lopende rekening kunnen tegengaan.

Importheffingen moeten door de importeur betaald worden als er goederen vanuit het buitenland worden geïmporteerd.

Op de Lopende Rekening staat vooral export en import van goederen en diensten.

Volgens econoom Babs Snoeks lost het opleggen van importheffingen niet structureel het grote tekort op de lopende rekening van de VS op. Zij is namelijk van mening dat het tekort grotendeels veroorzaakt wordt door achterblijvende innovatie van de Amerikaanse industrie.

3 Leg uit hoe door innovatie het tekort op de lopende rekening wél structureel opgelost kan worden.

Innovatie: het ontwikkelen en met succes introduceren van nieuwe producten en/of productiemethodes.

Econoom Snoeks stelt dat het opleggen van importheffingen door de VS uiteindelijk leidt tot minder werkgelegenheid. De importheffingen leiden namelijk tot hogere binnenlandse inflatie, waardoor de Fed (de Amerikaanse Centrale Bank) zal ingrijpen via een renteverhoging.

4 Leg uit hoe een renteverhoging door de Fed, via de binnenlandse bestedingen in de VS, leidt tot lagere werkgelegenheid in de VS.

Soms helpt het om achteraan te beginnen: lagere werkgelegenheid – wat is er dus gebeurd met de productie?
Hoe kan een verhoging van de rente via de (binnenlandse) bestedingen dit veroorzaken?

Uit welke onderdelen bestaan de binnenlandse bestedingen?

Econoom Snoeks wil de opties van de VS en zijn handelspartners om wel of niet importheffingen in te stellen, analyseren met een speltheoretisch model. Elk van de partijen heeft twee opties: wel of geen importheffingen instellen. Elke optie heeft gevolgen voor het bbp. Als beide partijen hun keuze gelijktijdig maken, dan zijn er vier scenario’s (zie bron 1). De uitkomsten van de scenario’s kunnen in een opbrengstenmatrix weergegeven worden (bron 2).

Bron 1  verwachte gevolgen van importheffingen

Scenario 0   is de uitgangsituatie zonder importheffingen.

Scenario 1   is de situatie waarbij alleen de VS de importheffing invoeren.

Scenario 2   is de situatie waarbij alleen de handelspartners van de VS de importheffing invoeren.

Scenario 3   is de situatie waarbij zowel de VS als zijn handelspartners de importheffing invoeren en er een wereldwijde handelsoorlog ontstaat.

Scenario’s importheffingen 1 2 3
alleen VS alleen handelspartners VS & handelspartners
Effecten voor VS1)
bbp		 -1,4% -0,5% -4,7%
Effecten voor handelspartners 1)
bbp		 -0,5% -1,2% -4,9%

noot 1 effect ten opzichte van de uitgangsituatie zonder importheffingen (scenario 0)   

Bron 2  opbrengstenmatrix veranderingen2) bbp VS en handelspartners

noot 2 effect ten opzichte van de uitgangsituatie zonder importheffingen (scenario 0)   

Gebruik bron 1 en bron 2.

5

Is het ontstaan van de handelsoorlog te verklaren op basis van de opbrengstenmatrix? Leg je antwoord uit.
Doe het als volgt:

  • Neem de opbrengstenmatrix uit bron 2 over op je antwoordenblad.
  • Vul voor de letters A tot en met D de juiste getallen in door gebruik te maken van bron 1.
  • Leg uit hoe de dominante strategie van elk van de twee partijen tot stand komt.
  • Beredeneer vervolgens of het ontstaan van de handelsoorlog te verklaren is door de dominante strategieën van de partijen.

Volg het recept stap voor stap.

Behalve de hierboven genoemde exportsubsidies, dumping en importheffingen zijn ook andere protectionistische maatregelen mogelijk.

6 Noem een andere protectionistische maatregel en licht toe hoe deze maatregel zorgt voor protectionisme.

Op welke andere manier kun je als land je eigen industrie en werkgelegenheid beschermen tegen buitenlandse concurrentie?

1

Een voorbeeld van een juiste uitleg is:

  • Door exportsubsidies kunnen buitenlandse bedrijven staal verkopen onder de prijs op hun thuismarkt
  • zodat klanten op de Amerikaanse markt dit goedkopere product zullen kopen
2

Een voorbeeld van een juiste uitleg is:

  • Door importtarieven te heffen worden de importprijzen van buitenlands staal hoger, waardoor de VS minder buitenlands staal zullen importeren
  • en waardoor de uitgaven op de lopende rekening van de VS lager zullen worden (en het tekort daalt bij een gelijkblijvende export)
3

Een voorbeeld van een juiste uitleg is:

  • (Als in de VS meer wordt geïnvesteerd in technologische vernieuwingen/innovatie,) zal de arbeidsproductiviteit hoger worden en als gevolg daarvan zal de internationale concurrentiepositie van de VS verbeteren
  • Dit leidt tot meer export met hogere ontvangsten / minder import met lagere uitgaven. (Dit heeft een lager tekort op de lopende rekening van de VS tot gevolg)
4

Een voorbeeld van een juiste uitleg via de binnenlandse bestedingen is:

  • De rente gaat omhoog, waardoor sparen toeneemt / lenen afneemt.
    Hierdoor dalen de binnenlandse bestedingen / daalt de vraag,
  • waardoor de productie daalt (en de werkgelegenheid daalt)
5

Een voorbeeld van een juist antwoord is:

  • A ; B = -4,7% ; -4,9%
    C ; D = -1,4% ; -0,5%
  • De dominante strategie van de VS is ‘geen importheffing’, want −0,5% > −4,7% en 0% > −1,4% / de dominante strategie van de handelspartners is ‘geen importheffing’ want −0,5% > −4,9% en 0% > −1,2%
  • Als beide kiezen voor ‘geen importheffing’ ontstaat er geen handelsoorlog, dus het ontstaan van een handelsoorlog is niet te verklaren op basis van de dominante strategieën
6

Voorbeelden van een juist antwoord zijn:

  • Administratieve handelsbelemmeringen (zorgen voor protectionisme), want de toegang van buitenlandse producten tot de binnenlandse markt wordt dan bemoeilijkt door kwaliteitseisen / administratief werk aan de grens.
  • Een invoercontingent / quotum (zorgt voor protectionisme), want er mag dan slechts een beperkte hoeveelheid (goedkopere) goederen geïmporteerd worden, waardoor de eigen industrie beschermd wordt.